Diyet Yapmak: Bir Sağlık Uyarısı * -2 – HANGİ KİLO SAĞLIKLI?

hangi_kilo_sağlıklı

Diyet Yapmak: Bir Sağlık Uyarısı * -2 – HANGİ KİLO SAĞLIKLI?

Diyet Yapmak: Bir Sağlık Uyarısı * -2

 

HANGİ KİLO SAĞLIKLI?

 

Hepimize zayıf olmanın sağlıklı olduğu öğretiliyor ancak bu bu kadar basit ve yüzeysel değil. Bizim için sağlıklı kilonun ne olduğu pek çok faktöre göre değişiyor. Zayıflık, durum ve koşullara göre bazen oldukça sağlıksız bir hal de alabiliyor.

 

Tablo 3.1 insanların çoğunluğunun bulunduğu kilo aralıklarını göstermektedir (farklı boylara göre). Tıpkı boy veya ayakkabı numarası gibi, kilo için de sağlıklı kabul edilen geniş bir aralık söz konusudur. Bazı insanlar diğerlerine göre daha kiloludur, tıpkı bazıların daha büyük ayakları olması gibi. (Şuan zayıflığın moda olması, antik Çin’de kadınların küçük ayaklı olmalarından moda olmasından daha garip değildir. Ayak küçültücü bandajlar, yerini inceltici korselere bıraktı). Aşırı az ve fazla kilo hastalıklar ve kısa hayat ile ilişkili görünür.

 

Boy (m) Kilo (kg)
1.50 45-56
1.52 46-58
1.56 48-60
1.58 49-61
1.61 51-64
1.63 52-65
1.66 54-58
1.68 56-69
1.70 58-72
1.73 60-75
1.75 61-77
1.77 63-79
1.80 65-81

 

Benim İçin Doğru Kilo Ne?

Kilonuzu ve vücut şeklinizi en başta fiziksel bünyeniz belirler. Miras kalan genler, vücudunuzu programlar ve bu değiştirilemez. Size kalıtımsal olarak gelen genler vücudunuzu programlarlar ve değiştirilemezler. Size kalıtımsal olarak nasıl bir kilo ve vücut şekli aktarıldığını değerlendirmek için:

  • Aile ağacınızı çizin ve tüm aile bireylerinin kilolarını ve boylarını yazın.
  • Anneanne, babaanne, dedeleriniz, büyük hala-teyzeleriniz, anneniz, babanız, halalarınız, teyzeleriniz, dayılarınız, amcalarınızın sizin yaşınızdaykenki fotoğraflarını toplayın. Hepsini bir albüme yapıştırın.

 

Enid

Enid balıketi bir aileden gelmektedir; annesi, teyzesi ve anneannesi hep iri yapılıdır. Enid erken gelişien bir gençk kız oldu ve sınıf arkadaşlarından hep daha iriydi. İlkokuldayken periyodları başladığı zaman utandı. Çorap paketinin arkasında ideal kilosunun şuankinden 12 kilo az olduğunu okuduğunda, diyete başladı. O kiloya hiçbir zaman ulaşamadı çünkü bulimia başladı.

 

Eğer siz de Enid gibi, çoğunluğun balıketi olduğu bir aileden geliyorsanız, sağlıklı kilonuz büyük ihtimal normal aralığın üst sınırındadır.

 

Kaslar ve kemikler yağ hücresine göre daha yoğundur. Eğer atletseniz/sporcuysanız, ya da ailenizin diğer üyeleri de atletik yapıdalarsa, sizin de sağlıklı kilonuz büyük ihtimal normal aralığın üst sınırındadır. Buna benzer olarak, eğer ailenizdeki herkes iri kemikli ise, sizin de normal aralığın üst sınırında olmanız beklenir.

 

Bulimia ile mücadele eden pek çok kişi için artık sağlıklı bir kiloya ulaşmak, sadece bulimia başlamadan evvelki kilolarına dönmek anlamına gelir. Bunu duymak zor olabilir.

 

Kilo Dalgalanmaları Normal Mi?

Normalde bir insanın kilosu zaman içinde 2 kg ve daha fazla aşağı ya da yukarı oynar. Eğer kilonuz bir günde 3 kilodan fazla artarsa, bu şekilde devam edeceği anlamına gelmez.

Ani kilo değişimleri normal değildir ama bulimia nervosanın bir parçası olarak sıvı kaybından dolayı ortaya çıkabilir. Bu yüzden vücut ağırlığınızı hergün tartılarak kontrol etmeniz gereksizdir.

 

  • Cesur olun: tartınızı bırakın, ya da kolayca ulaşamayacağınız kadar uzak bir yere koyun (depo vs).
  • Ya da eğer bu kadar cesur hissetmiyorsanız, kendinizi tartma sayınızı yavaş yavaş azaltacağınız bir zaman çizelgesi oluşturun ve ona uymaya çalışın.

 

Sağlığın Tek Önemli Belirleyicisi Kilo Mudur?

Hayır. Son zamanlardaki araştırmalara göre bel ölçünüzün kalça ölçünüze oranı sağlığınız için kilonuzdan çok daha iyi bir belirleyicidir. Bel ölçünüzün kalça ölçünüze bölümü 0.9’dan daha küçük olmalıdır, yani başka bir deyişle, bel ölçünüz kalça ölçünüzün onda dokuzundan küçük olmalıdır. Geneleksel armut tipi kadın, bugünlerde gözden düşmesine olmasına rağmen, sağlıkla yakından ilişkilidir ve hastalık için düşük risk taşır.

 

Mağara Adamı Dondurma Yemezdi

Evrim ve genlerimiz, çevremizde adapte olmamız gereken iki yeni şeyi henüz yakalayabilmiş değil: 1) Çoğumuz çok az egzersiz yapıyoruz ya da hiç egzersiz yapmıyoruz. 2) Beslenme düzenimiz yüksek miktarda yağ içeriyor, fazla yağlı şeyler özel, romantik, lüks hatta seksi olarak lanse ediliyor (dondurma reklamlarını düşünün). Başka bir deyişle, modern Batılı bir hayat tarzı ile kilo almak, bir taş devri insanına kıyasla çok daha kolay.

 

Diyetler İşe Yaramıyor

Toplumda kilo verme baskısı en çok, yapısal olarak şişman olma eğilimi olanlara yapılmaktadır. Saygın bir bilimci olan Dr. Kalucy’nin obezite hakkındaki son konferansından çıkan sonuçlara göre; DİYETLER İŞE YARAMIYOR. Dr. Kalucy, tüm obez hastalarına diyetlerini durdurmalarını söylüyor ve sonrasında onlar da kilo vermeye başlıyor. Bu doğru olabilir mi? Obeziteyi tedavi etmesi beklenen tüm diyetler kısa vadede %5 kilo kaybı sağlıyor; ancak bir yıl sonra kilo yeniden artarak normal, yüksek haline geri dönüyor.

  • Yerel bir kitapçıya gidin, orada incelme, zayıflama ve diyet hakkında kaç tane kitap ve dergi olduğuna bakın. Bir konunun üstüne nasıl bu kadar büyük bir pazar olabilir? Cevap tabi ki de, bunların işe yaramadığı. Zayıflama, tıpkı her hobi gibi pazarlanıyor ve tüm hayatınızı ablukaya alıyor.

Doktorlar bile bu propagandadan etkilenmekteler. Size daha düşük bir kilonun sizin için daha sağlıklı olacağını söyleyebilirler.

Georgina

Georgina, ayaklarıyla ilgili bir problem için hekime gidiyor. Doktor onu tartıyor ve kilosunun fazla olduğunu söylüyor. Georgina diyete başlıyor ve kilo veriyor, ama hemen ardından bulimia ortaya çıkıyor. Yirmi yıl sonra, uzmanlaşmış bir tedavi almak zorunda kalıyor; dişleri zarar görmüş durumda, ve cerrahlar kronik laksatif kullanımına bağlı karın ağrısı ve kabızlığını tedavi için bağırsaklarının büyük bir kısmının alınmasını öneriyorlar.

 

 

 

* Bu yazı, Ulrike Schmidt & Janet Treasure’ın ‘Getting Better Bit(e) By Bit(e)’ kitabının üçüncü bölümünden Buket Özensoy tarafından çevrilmiştir.

İlgili Hizmetler
Yorum Yok

Bir Yorum Gönder